Medicijnen tegen bedplassen overzicht en vergelijking

Lieke de Vries

Expert in kinderlijk bedplassen

Bedplassen, officieel nachtincontinentie genoemd, is iets waar je je flink ongemakkelijk bij kunt voelen. Het is niet alleen iets voor kinderen; ook volwassenen kunnen er last van hebben.

Hoewel gedragsmatige aanpak vaak de eerste stap is, zijn er momenten dat medicijnen de oplossing bieden.

In dit artikel nemen we de beschikbare medicijnen onder de loep: hoe ze werken, wat de bijwerkingen zijn en hoe ze zich tot elkaar verhouden. We houden het simpel, maar scherp. Laten we beginnen.

De basis: eerst zonder pillen

Voordat je naar de apotheek rent, is het slim om te kijken naar methoden zonder medicijnen. Deze aanpak is vaak minder belastend en heeft geen vervelende bijwerkingen.

• Praktische adviezen: Zorg voor een duidelijk ritme. Bespreek wat er gebeurt en waarom. Informatie van betrouwbare bronnen, zoals Thuisarts, kan hierbij helpen.
• Opnemen: Een simpele methode voor jongere kinderen: haal ze uit bed en zet ze op het toilet. Dit helpt om het lichaam te wennen aan een vast ritme.
• Kalendermethode: Houd bij wanneer het gebeurt. Zo ontdek je patronen en triggers.
• Beloningssysteem: Een sticker of een complimentje voor een droge nacht werkt vaak wonderen, vooral bij kinderen.
• Plaswekker: Dit apparaatje detecteert vocht en maakt geluid zodra het kind begint te plassen. Het leert het lichaam om wakker te worden. Het vergt wel doorzettingsvermogen; minimaal twee maanden is nodig voor resultaat.
• Blaastraining: Als er ook overdag sprake is van urineverlies, kan blaastraining helpen. Dit is vooral geschikt voor oudere kinderen en volwassenen.

De keuze hangt af van de leeftijd en de ernst van het probleem. Deze methoden vormen de basis. Werken ze niet? Dan is het tijd om naar medicijnen te kijken.

Medicijnen: wat is er beschikbaar?

Medicijnen worden meestal ingezet als gedragstherapie niet voldoende effect heeft. Hieronder bespreken we de meest voorkomende opties. Desmopressine is een synthetische versie van ADH, een hormoon dat de urineproductie regelt.

Desmopressine (Minrin®)

Het zorgt ervoor dat de nieren ’s nachts minder urine produceren, waardoor de blaas langer droog blijft.

Het is verkrijgbaar in tabletten en smelttabletten, waarbij de smeltvorm vaak makkelijker is voor kinderen. De werking duurt ongeveer 6 tot 10 uur.

Antimuscarinica

Een stopweek na drie maanden is aan te raden om te kijken of de behandeling nog nodig is. Ook geschikt voor korte periodes, zoals tijdens een vakantie. Belangrijk: Desmopressine kan leiden tot een lage natriumspiegel in het bloed (hyponatriëmie). Beperk de vochtinname vanaf één uur voor het slapengaan tot minimaal acht uur na inname.

De neusspray is niet geschikt voor bedplassen. Deze medicijnen remmen de overactiviteit van de blaas.

• Oxybutynine (Dridase): Verbetert de controle over de blaas, maar kan leiden tot een droge mond en obstipatie. Bij hoge temperaturen kan het de transpiratie verminderen, wat kan leiden tot oververhitting.
• Solifenacine (Vesicare): Verkrijgbaar als drank, wat het doseren bij kinderen vergemakkelijkt.
• Tolterodine (Detrusitol): Wordt vaak als veiliger beschouwd dan oxybutynine, met minder bijwerkingen.

Imipramine (Tofranil®)

Ze zijn vaak een optie voor volwassenen en adolescenten. De meest bekende zijn oxybutynine (Dridase), solifenacine (Vesicare) en tolterodine (Detrusitol). Dit is een oud antidepressivum dat vroeger werd gebruikt tegen bedplassen. Tegenwoordig wordt het minder vaak voorgeschreven vanwege de potentieel ernstige bijwerkingen, vooral bij kinderen.

De werking is niet volledig duidelijk, maar het kan helpen door de blaas te ontspannen. Furosemide is een plaspil die de urineproductie overdag vermindert. De effectiviteit bij bedplassen is omstreden en het wordt zelden als eerste keuze gebruikt.

Furosemide (Lasix)

Combinatietherapie: twee medicijnen, meer effect?

In sommige gevallen blijkt een combinatie van medicijnen effectiever dan één middel alleen. Een veelvoorkomende combinatie is mirabegron met desmopressine.

Mirabegron (Staskin®)

Mirabegron ontspant de blaasspier en vermindert de urineproductie. Studies, zoals de SYNERGY II trial, laten zien dat de combinatie van mirabegron en solifenacine beter werkt dan elk middel apart.

Mirabegron is beschikbaar als tablet en wordt steeds vaker overwogen bij volwassenen.

Bijwerkingen en voorzorgsmaatregelen

Elk medicijn heeft potentiële bijwerkingen. Bij desmopressine is het belangrijk om de vochtinname te beperken.

Antimuscarinica kunnen leiden tot een droge mond, obstipatie of wazig zien. Imipramine kan hartklachten veroorzaken en is daarom minder geschikt voor kinderen.

Mirabegron wordt als veiliger beschouwd, maar kan wel de bloeddruk verhogen. Het is essentieel om deze bijwerkingen te bespreken met een arts.

Ouderen: extra aandachtspunten

Bij ouderen spelen vaak extra factoren mee, zoals andere medicijnen en een verminderde nierfunctie. Antimuscarinica moeten met voorzichtigheid worden gebruikt vanwege het risico op obstipatie en oververhitting.

Mirabegron is vaak een veiligere optie, maar vereist wel monitoring van de bloeddruk.

Een individuele aanpak is hier cruciaal.

Conclusie: een persoonlijke aanpak

De behandeling van bedplassen is geen eenheidsworst. Niet-medicamenteuze methoden blijven de eerste keuze, maar medicijnen kunnen een uitkomst bieden als die niet werken.

Desmopressine bij bedplassen is het meest bekende middel, maar antimuscarinica en mirabegron bieden alternatieven. Combinatietherapie kan in sommige gevallen de doorslag geven. Belangrijk is dat de keuze voor een medicijn altijd in overleg met een arts gebeurt, rekening houdend met de individuele situatie. Door goed te luisteren naar het lichaam en de bijwerkingen in de gaten te houden, kan bedplassen effectief worden aangepakt.